Vì sao lại đặt một bát cơm, một quả trứng khi cúng giỗ?

Trong các đám giỗ hoặc lo liệu ma chay, tang sự, người ta thường xếp một mâm có đặt bát cơm, quả trứng để cúng vong linh. Lý do vì sao lại làm như vậy?

Khi nhà có đám giỗ, các trưởng bối trong gia đình thường dặn bề dưới chuẩn bị “bát cơm con trứng”. Ngay cả những nhà dư giả, đôi khi cũng không sắp mâm cao cỗ đầy, chỉ đặt một bát cơm, một quả trứng và đĩa muối lên mâm cơm cúng. Có một vài nơi, trên bát cơm cúng còn cắm đũa dựng thẳng. Những hành động này không phải là do tiết kiệm mà mang ý nghĩa đặc biệt.
9e0f48cb8e516b1d65db99f8dd269cf8.jpgCúng giỗ, sắp đồ cúng trong các nghi lễ ma chay cũng có nhiều phong tục mang ý nghĩa đặc biệt.

Vì sao phải có bát cơm, quả trứng trên mâm cúng?

Theo quan niệm dân gian, dù đám giỗ to hay nhỏ, trên bàn thờ chính luôn phải có một bát cơm úp, một quả trứng. Trứng có thể là trứng gà hoặc trứng vịt, đã luộc chín. Bên cạnh còn có một đĩa muối nhỏ đi kèm. Đây là những thứ phải có, tượng trưng cho bữa ăn cúng vong linh người đã khuất. Mỗi một đồ vật trong nghi thức này đều có ý nghĩa riêng.
6cb33c16f9f1ba36106f9d160986198f.jpgNgoài cơm trắng, trứng luộn, mâm cúng trên bàn thờ chính còn có đĩa muối và một cốc nước lọc.
Bát cơm úp biểu thị cho sự đủ đầy. Làm như vậy là để cầu mong vong linh người đã khuất không bị thiếu thốn, không bị đói khát ở thế giới bên kia. Trong khi đó, quả trứng là biểu tượng cho sự sống, nhắc nhở sự kế tục, nối truyền các thế hệ. Đĩa muối mang ý nghĩa căn dặn đời sau “gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau”.

Vì sao cắm đũa dựng đứng trong bát cơm?

Có một vài vùng miền, người ta còn vót đũa có đầu nhọn, cắm lên bát cơm. Đũa này không phải dùng để ăn mà ngụ ý không cho ma quỷ hoặc kẻ trộm cướp lấy cơm của linh hồn người quá quá cố.

a2a0ef5be1baa2c1618bded728fb168f.jpgCắm đũa trên bát cơm mang hàm ý không để ma quỷ tranh cướp đồ ăn của vong linh người đã khuất.
Thực tế, hiện nay các gia đình có điều kiện thường bổ sung thêm rất nhiều lễ vật trong mâm cơm cúng. Tuy nhiên, nhiều nơi vẫn giữ phong tục đặt một mâm riêng bao gồm những lễ cơ bản ở trên. Đây là một trong những nét văn hóa tâm linh lâu đời mà các thế hệ người Việt đến nay vẫn giữ gìn, coi trọng.