Quảng Trị: Công văn khẩn, các đoàn từ thiện không được trực tiếp cứu trợ dân ?

Trên mang đang lan truyền 1 công văn hỏa tốc vừa được UBND huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị phát đi trong đó yêu cầu các đoàn thiện nguyện không được trực tiếp trao hàng cứu trợ cho người dân mà phải thông tin cho UBND huyện, thường trực BCH PCTT & TKCN huyện. Các đoàn thiện nguyện buộc phải giao vật phẩm cứu trợ và tiền cứu trợ cho Tổ Tiếp nhận của huyện. 

Hiện tại thông tin này đang được kiểm chứng, bên cạnh đó các vị đại biểu quốc hội cũng đưa ra nhiều ý kiến cho rằng phải có cơ quan chức năng điều tiết từ thiện mới công bằng. Vấn đề vận động đóng góp cứu trợ thiên tai lũ lụt, hiện đang được điều chỉnh bởi Nghị định 64/2008/NĐ-CP của chính phủ về “Vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo”.

Qua tìm hiểu thì thấy nội dung văn bản này quá lạc hậu, không còn phù hợp với thực tế hiện nay.

Cụ thể nghị định 64 quy định chỉ những cơ quan đơn vị có tính nhà nước sau mới được tiếp nhận và phân phối tiền hàng cứu trợ.

1. Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Hội chữ thập đỏ Việt Nam; cơ quan thông tin đại chúng của Trung ương, địa phương; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Hội Chữ thập đỏ các cấp ở địa phương.

2. Các quỹ xã hội, quỹ từ thiện quy định của chính phủ.

3. Các tổ chức, đơn vị ở Trung ương được Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho phép; các tổ chức, đơn vị ở địa phương được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp tỉnh, cấp huyện cho phép.

4. Ngoài các tổ chức, đơn vị nêu trên, không một tổ chức, đơn vị, cá nhân nào được quyền tổ chức tiếp nhận tiền, hàng cứu trợ.

Còn theo thông tư 72/2018/TT-BTC của Bộ tài chính thì còn có thêm quy định về Các cơ quan thông tin đại chúng như báo, đài thì được tiếp nhận tiền hàng cứu trợ, nhưng không được phân phối đến cho tổ chức cá nhân, trừ trường hợp hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo đã rõ đối tượng địa chỉ.

Đối với các cơ quan đơn vị là đầu mối tiếp nhận tiền, hàng cứu trợ thì số tiền huy động được sẽ phải nộp trực tiếp vào tài khoản của Ban Cứu trợ do mặt trận tổ quốc thành lập.

Như thế, xét theo quy định này thì không chỉ việc làm của ca sĩ Thủy Tiên, của diễn viên Trấn Thành, của nhiều nghệ sĩ khác hay các tổ chức tôn giáo, các doanh nhân uy tín muốn thiện nguyện phục vụ cộng đồng, đều không thực hiện đúng.

Hay nói như nghị định 64 năm 2008 “Ngoài các tổ chức, đơn vị nêu trên, không một tổ chức, đơn vị, cá nhân nào được quyền tổ chức tiếp nhận tiền, hàng cứu trợ” thì việc làm của ca sĩ Thủy Tiên là không hợp pháp.

Điều này quả là vô lý và sẽ không được dư luận xã hội hiện nay đồng tình.

Hiện nay có rất nhiều người muốn trực tiếp thực hiện các hoạt động cứu trợ mà không thông qua các đơn vị của nhà nước.
Họ muốn trực tiếp thực hiện để cảm nhận được nét đẹp cuộc đời, muốn tìm thấy ý nghĩa cuộc sống, họ muốn thấu cảm được tình người, và muốn được vun đắp phẩm hạnh công dân, và điều đó hoàn toàn chính đáng, cho thấy sự sôi nổi tích cực của đời sống xã hội.

Chứ hiện nay không thể nào gò ép bắt buộc tất cả các hoạt động cứu trợ đều phải qua tay các đơn vị nhà nước được.

Ở các nước khác, hoạt động cứu trợ hầu hết là do xã hội dân sự làm, do hội đoàn tư nhân làm, những người dân có điều kiện khả năng họ kết hợp với nhau làm, nhà nước chỉ tạo lập hành lang pháp lý mà thôi.

Bởi ở các nước họ có quan điểm thu hẹp phạm vi nhà nước, dành nhiều phần không gian cho xã hội dân sự hoạt động, nếu duy trì bộ máy nhà nước cồng kềnh sẽ gây tốn kém ngân sách không có lợi cho người dân.

Việc cứu trợ ở Việt Nam lâu nay đều phải thông qua các đơn vị nhà nước, điều đó là phù hợp với hoàn cảnh của giai đoạn, nhưng đến nay điều này không còn phù hợp nữa.

Theo đó nghị định 64/2008 hiện nay đã quá lạc hậu so với cuộc sống, không phản ánh đúng những hoạt động cứu trợ đang diễn ra, cho nên cần bãi bỏ để tạo lập hành lang pháp lý mới, bảo hộ cho những việc làm như của ca sĩ Thủy Tiên.

Đại biểu Quốc hội nói về việc ca sĩ Thủy Tiên làm từ thiện

PHÓ CHỦ NHIỆM UỶ BAN VỀ CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI BÙI SỸ LỢI ĐÁNH GIÁ CAO HÀNH ĐỘNG CỦA THUỶ TIÊN NHƯNG CHO RẰNG VIỆC QUYÊN GÓP CHO NHÂN DÂN NÊN CÓ TỔ CHỨC ĐIỀU TIẾT.


Trước hết, ông Lợi bày tỏ hoan nghênh việc Thủy Tiên cũng như những người hảo tâm kêu gọi để có những khoản ủng hộ cho nhân dân vùng lũ miền Trung.
Tuy nhiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng, việc quyên góp ủng hộ cho nhân dân nên có tổ chức điều tiết để không trùng lặp và các khoản hỗ trợ được đến tận nơi.

“Tôi nghĩ hiện nay có 2 tổ chức quan trọng là Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam và Hội Chữ Thập Đỏ Việt Nam. Những tổ chức này hoàn toàn có thể tiếp nhận các khoản đóng góp. Thông qua 2 tổ chức này, các khoản đóng góp sẽ được chuyển đến người dân một cách chính xác, đúng người, đúng chỗ, đúng nơi, đúng lúc”, ông cho biết.
Ông Lợi khẳng định việc hỗ trợ người dân thông qua các tổ chức trên rất nhanh và dễ dàng.

Về thắc mắc vì sao không để cá nhân có uy tín trong xã hội kêu gọi ủng hộ, ông Lợi đánh giá việc này là có thể nhưng 1 người điều hành 100 tỷ đồng sẽ không thể bằng cả tổ chức điều hành 100 tỷ đồng.

“Tôi cũng chưa biết 100 tỷ đồng vào đâu. Chúng ta phải hạ hồi phân giải để xem 100 tỷ đồng vào đâu, chỗ nào. Cần phải đánh giá cao Thủy Tiên, những người trong lúc đất nước khó khăn kêu gọi đóng góp chia sẻ đối với người dân vùng lũ. Tuy nhiên, tôi nghĩ vấn đề điều tiết cho hỏa hoạn, lũ lụt và tai nạn của nhân dân rất cần một trung tâm điều hành để tránh tình trạng nơi có nơi không, người nhiều, người ít. Vấn đề đó là quan trọng. Huy động thì rất tốt nhưng dồn vào 1 tổ chức để tổ chức đó người ta vận hành, phân phối thì chắc chắn tốt hơn”, ông Lợi nhấn mạnh.

Theo ông Lợi, chắc chắn các tổ chức có sức mạnh, uy tín, được giao nhiệm vụ đủ năng lực vận chuyển các khoản hỗ trợ một cách nhanh nhất, kịp thời nhất, chính xác nhất tới đối tượng cần cứu trợ.

“Đây là vấn đề quan trọng. Mặt trận đang ra lời kêu gọi và nhân dân cũng đang đóng góp rất tích cực. Việc ghi nhận công lao đóng góp được các tổ chức biểu dương, đánh giá, ghi nhận”