Nghệ sĩ Trung Kiên q.u.a đ.ờ.i.

Nghệ sĩ Nhân dân Trung Kiên mất tại nhà riêng ở Hà Nội sáng 27/1, hưởng thọ 82 tuổi.

Sáng nay, nghệ sĩ Trần Hiếu tới Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam họp tổng kết, được học trò báo tin bạn qua đời. Lần cuối ông gặp Trung Kiên là khi chấm thi kết thúc học kỳ một cho sinh viên nhạc viện cách đây ba tháng. Khi ấy, nghệ sĩ vẫn khỏe mạnh, hào hứng bàn luận về đề thi, chất lượng học tập của sinh viên. Tháng trước, nghe tin bạn bị tai biến mạch máu não, ông tính qua thăm nhưng bị tai nạn, chưa kịp tới.

Trần Tiến và Trung Kiên gắn bó với nhau từ thời đi hát trong phong trào thanh niên Hà Nội. Hai người hợp tính, yêu âm nhạc nên có thể trò chuyện cả ngày không dứt. Trần Tiến có chất giọng nam trầm, trong khi Trung Kiên giọng ca tenor (nam cao), mỗi khi hát chung, cả hai bổ trợ, bè phối nhịp nhàng. “Tam ca 3C tức ba cụ mà giờ hai cụ Quý Dương, Trung Kiên đều đi rồi. Cả một đời ông ấy tận hiến cho âm nhạc cũng coi như không còn gì tiếc nuối. Hy vọng kiếp sau, ba chúng tôi sẽ gặp lại và cùng hát với nhau”, nghệ sĩ Trần Hiếu nói.

Nghệ sĩ Quang Thọ buồn bã khi hay tin đồng nghiệp qua đời. Một tháng trước, nghệ sĩ Trung Kiên bị tai biến mạch máu não. Tang lễ ông dự kiến diễn ra cuối tuần này.

c6450f98f90f63b231a647d66a7fcab4.jpg
Nghệ sĩ Trung Kiên miệt mài giảng dạy, nghiên cứu âm nhạc cho đến những năm cuối đời. Ảnh: Đài Tiếng nói Việt Nam.

NSND Trung Kiên sinh năm 1939 tại Kiến Xương, Thái Bình, là con trai của nhà cách mạng Nguyễn Danh Đới. Ngày nhỏ, ông tham gia vào dàn đồng ca như Tuổi xanh, Rạng đông của Sở Văn hóa và Thành đoàn Hà Nội. Học hết lớp 10, ông thi vào Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Năm 1962, khi đang là sinh viên năm ba, ông được cử đi học ở Liên Xô. Sau khi về nước, ông gia nhập đoàn văn công, đi khắp các chiến trường biểu diễn cho bộ đội, thanh niên xung phong.

Tháng 4/1975, ông làm việc tại Đài tiếng nói Việt Nam, cùng nghệ sĩ Quý Dương thu âm các bài hát mừng chiến thắng. Ca khúc Đất nước trọn niềm vui (Hoàng Hà) được ông thu trong đêm 30/4, thu chỉ một lần. Trong một bài phỏng vấn, NSND Trung Kiên cho biết cảm xúc khi ấy rất mãnh liệt. “Sau này, dù có hát đi hát lại nhiều lần Đất nước trọn niềm vui, tôi cũng không bao giờ tìm lại được cảm xúc ở thời khắc đặc biệt ấy. Với tôi, khi cất cao khúc khải hoàn ca của đất nước là cảm xúc òa vỡ sau rất nhiều năm dồn nén, ngóng trông”.

 

NSND Trung Kiên có giọng ca tenor (nam cao), gắn liền với nhiều nhạc phẩm cách mạng như Đất nước trọn niềm vui (Hoàng Hà), Chào sông Mã (Xuân Giao), Quảng Bình quê ta ơi (Hoàng Vân), Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người (Trần Kiết Tường), Bài ca Trường Sơn (Trần Chung), Người chiến sĩ ấy (Hoàng Vân), Tình ca (Hoàng Việt)… Ông còn là thế hệ giảng viên thanh nhạc đầu tiên của Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam. Nhiều nghệ sĩ nổi tiếng là học trò của ông như: NSND Lê Dung, Phương Nga, Bích Thủy, Đăng Dương…

 

Năm 1992, ông được đề bạt làm Thứ trưởng Bộ Văn hóa – Thông tin, phụ trách văn hóa nghệ thuật. Nghệ sĩ đương chức trong 10 năm liên tục cho đến khi về hưu năm 2011. Sau đó, ông tiếp tục giảng dạy tại Học viện Âm nhạc Quốc gia, cố vấn cho Trung tâm âm nhạc Serenade và viết sách.

Ông trải qua hai cuộc hôn nhân. Vợ đầu là Thanh Nga – ca sĩ, giảng viên Nhạc viện Hà Nội. Cả hai có một con trai là nhạc sĩ Quốc Trung. Sau khi bà Nga qua đời vì ung thư, ông tái hôn nghệ sĩ piano, nhà giáo Trần Bạch Thu Hà. Bà là con gái nghệ sĩ piano Thái Thị Liên và chị gái nghệ sĩ Đặng Thái Sơn.